{"id":2720,"date":"2026-10-02T13:32:54","date_gmt":"2026-10-02T11:32:54","guid":{"rendered":"https:\/\/okulistyka21.pl\/?p=2720"},"modified":"2026-10-02T13:34:27","modified_gmt":"2026-10-02T11:34:27","slug":"naukowy-potencjal-miopii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/2026\/10\/02\/naukowy-potencjal-miopii\/","title":{"rendered":"Naukowy potencja\u0142 miopii"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Naukowy potencja\u0142 miopii<\/h2>

04.05.2026
<\/strong>Jerzy Dzieko\u0144ski
<\/strong>Kurier MP<\/strong><\/p>

Wspomnia\u0142 Pan o dw\u00f3ch du\u017cych badaniach – czego dotyczy drugie?<\/strong><\/p>

Chodzi o podej\u015bcie lekarzy i optometryst\u00f3w do kr\u00f3tkowzroczno\u015bci. Staramy si\u0119 zebra\u0107 wiedz\u0119 na temat tego, jak w r\u00f3\u017cnych krajach Europy wygl\u0105da diagnostyka, spos\u00f3b oceny progresji, stosowane leczenie, zmiany w leczeniu i rozmowy z rodzicami. Chcemy ustali\u0107 r\u00f3\u017cnice i wsp\u00f3lne elementy w poszczeg\u00f3lnych systemach. Na tej podstawie zamierzamy stworzy\u0107 europejskie zalecenia dotycz\u0105ce post\u0119powania z kr\u00f3tkowzroczno\u015bci\u0105.<\/p>

Ciekawi mnie, jaka by\u0142aby reakcja decydent\u00f3w, gdyby si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce wczesna i intensywna edukacja wp\u0142ywa na wzrost wyst\u0119powania kr\u00f3tkowzroczno\u015bci.<\/strong><\/p>

To nie jest wydumany temat, bo na pewno dotyczy on Chin, Singapuru, Korei Po\u0142udniowej czy Japonii. We wszystkich tych krajach udowodniono, \u017ce znaczenie maj\u0105 wiek rozpocz\u0119cia edukacji, liczba lat sp\u0119dzonych w szkole, a tak\u017ce intensywno\u015b\u0107 nauki. W Chinach dzieci zaczynaj\u0105 nauk\u0119 pisania i czytania ju\u017c w przedszkolu. Uczniowie maj\u0105 ogrom zaj\u0119\u0107 i s\u0105 przeci\u0105\u017ceni obowi\u0105zkami. W Europie m\u00f3wimy o wy\u015bcigu szczur\u00f3w, w Azji m\u00f3wi si\u0119 o presji edukacyjnej. Chiny sta\u0142y si\u0119 krajem, w kt\u00f3rym panuje ogromna konkurencja spo\u0142eczna; wyb\u00f3r szko\u0142y i dodatkowe zaj\u0119cia determinuj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 dziecka ju\u017c na starcie. Bo od wynik\u00f3w uzyskanych w szkole podstawowej zale\u017cy przyj\u0119cie do szko\u0142y \u015bredniej, a p\u00f3\u017aniej wyb\u00f3r uczelni. Na ka\u017cdym etapie dzieci odczuwaj\u0105 ogromn\u0105 presj\u0119 i pozostaje im bardzo niewiele czasu wolnego. Tymczasem w Europie coraz wyra\u017aniej obserwuje si\u0119 odwrotny trend – odchodzenia od obci\u0105\u017cania dzieci. Przecie\u017c nadmierna presja edukacyjna nie tylko oznacza problemy ze wzrokiem, ale tak\u017ce mo\u017ce wyzwala\u0107 du\u017ce napi\u0119cia psychiczne.<\/p>

Edukacja wymusza prac\u0119 do bli\u017cy przez wiele godzin, tym bardziej \u017ce i w szkole uczniowie coraz cz\u0119\u015bciej pracuj\u0105 z ekranami.<\/strong><\/p>

Drugi czynnik, poza edukacj\u0105, kt\u00f3rego nie potrafimy tak \u0142atwo zbada\u0107, to ilo\u015b\u0107 czasu sp\u0119dzanego przez dzieci przed ekranami. To bardzo ciekawe zagadnienie. Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce przera\u017ca mnie bezkrytyczne podej\u015bcie rodzic\u00f3w do dawania dzieciom telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych i de facto uzale\u017cniania ich. O ile zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci w wieku przedszkolnym wci\u0105\u017c nie posiada telefonu, o tyle w szkole maj\u0105 je ju\u017c wszystkie. Nie znaczy to jednak, \u017ce ma\u0142e dzieci nie u\u017cywaj\u0105 telefon\u00f3w. Chc\u0105c zyska\u0107 wolny czas dla siebie, doro\u015bli \u201eprzekupuj\u0105\u201d dzieci telefonami. Musimy zastanowi\u0107 si\u0119, jak z tym walczy\u0107.<\/p>

Australijczycy pr\u00f3buj\u0105 tego, ograniczaj\u0105c dost\u0119p do medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych do osi\u0105gni\u0119cia 16. roku \u017cycia, a bez dost\u0119pu do social medi\u00f3w telefon traci dla dziecka na atrakcyjno\u015bci.<\/strong><\/p>

My\u015bl\u0119, \u017ce obrano dobry kierunek. Obawiam si\u0119, \u017ce to ostatni dzwonek na wprowadzenie zmian. Uzale\u017cnienie m\u0142odych ludzi od telefon\u00f3w przybra\u0142o ju\u017c takie rozmiary, \u017ce \u015bmiem pow\u0105tpiewa\u0107, czy uda si\u0119 takie ograniczenia skutecznie wdro\u017cy\u0107. Rodzice s\u0105 bezkrytyczni, a zarazem bezbronni i nie do ko\u0144ca zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z konsekwencji nadu\u017cywania telefon\u00f3w. W zwi\u0105zku z tym mam drug\u0105 rad\u0119: jako lekarze powinni\u015bmy u\u015bwiadamia\u0107 rodzicom, jaki wp\u0142yw ma korzystanie z medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych na zdrowie dzieci. Zatem opr\u00f3cz sp\u0119dzania czasu na \u015bwie\u017cym powietrzu mo\u017cemy zaleci\u0107 zdecydowane ograniczenie korzystania z telefonu, a do czwartego, pi\u0105tego roku \u017cycia kompletnego wyeliminowania telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych z \u017cycia dziecka.<\/p>

Naturalnie trzeba jeszcze wymieni\u0107 zalecenia dotycz\u0105ce higieny pracy wzrokowej. W dobie AI higiena wydaje si\u0119 by\u0107 poj\u0119ciem z lamusa, ale pewne proste zasady, znane ju\u017c w XIX wieku, a zlekcewa\u017cone w wieku XX, odzyskuj\u0105 swoje znaczenie. W wypadku pracy wzrokowej niezwykle istotne wag\u0119 ma o\u015bwietlenie, poniewa\u017c od niego zale\u017cy odleg\u0142o\u015b\u0107 czytanego tekstu. Ten zwi\u0105zek udowodniono w licznych badaniach: im bli\u017cej oczu dziecko trzyma tekst, tym gorzej. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce bezpieczna odleg\u0142o\u015b\u0107 to minimum 30 cm. Powinni zwraca\u0107 na to uwag\u0119 nauczyciele i edukowa\u0107 rodzic\u00f3w. Je\u017celi zapewni si\u0119 odpowiednie warunki \u015bwiat\u0142a sztucznego, to w naturalny spos\u00f3b mo\u017cemy czyta\u0107 z wi\u0119kszej odleg\u0142o\u015bci, w przeciwnym razie przybli\u017camy tekst do oczu. W Argentynie, ale te\u017c w Chinach, przeprowadzono badania dotycz\u0105ce dost\u0119pu uczni\u00f3w do \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego. Uczniowie siedz\u0105cy bli\u017cej okien pracuj\u0105 przy lepszym o\u015bwietleniu, co jest poniek\u0105d niesprawiedliwe. Nale\u017cy zadba\u0107, by wszystkie dzieci mia\u0142y w miar\u0119 podobny dost\u0119p do \u015bwiat\u0142a. Oczywi\u015bcie nie da si\u0119 umie\u015bci\u0107 okien w ka\u017cdej \u015bcianie klasy, ale warto pomy\u015ble\u0107 o odpowiednio zaprojektowanym o\u015bwietleniu. W og\u00f3le warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce szko\u0142a odgrywa bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w procesie hamowania kr\u00f3tkowzroczno\u015bci.<\/p>

Od listopada do marca uczniowie nie mog\u0105 po powrocie do domu wyj\u015b\u0107 na zewn\u0105trz, bo wcze\u015bnie zapada zmrok. Zaj\u0119cia w szkole czy w przedszkolu to jedyna okazja, by skorzysta\u0107 ze \u015bwiat\u0142a dziennego. W Chinach to ju\u017c standard; wprowadzono obowi\u0105zek sp\u0119dzania w szkole dw\u00f3ch godzin na dworze. Niekt\u00f3re lekcje musz\u0105 si\u0119 odbywa\u0107 na \u015bwie\u017cym powietrzu.<\/p>

Nale\u017cy te\u017c wspomnie\u0107 o badaniach przesiewowych wad wzroku w szko\u0142ach. Mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dziemy je przeprowadza\u0107 r\u00f3wnie\u017c w Polsce. Na razie nasza fundacja realizuje takie badania, gdzie mo\u017cna. Nasze do\u015bwiadczenia pokazuj\u0105, \u017ce warto to robi\u0107, poniewa\u017c u oko\u0142o 20% dzieci, kt\u00f3re nie maj\u0105 objaw\u00f3w, wychwytujemy zaburzenia stosunkowo \u0142atwe do leczenia czy korygowania.<\/p>

Na koniec pytanie, kt\u00f3re powinienem zada\u0107 na pocz\u0105tku: sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 pomys\u0142 utworzenia European Myopia Network?<\/strong><\/p>

Ja na niego wpad\u0142em i pr\u00f3bowa\u0142em wdro\u017cy\u0107 w \u017cycie przed pandemi\u0105. Pierwsz\u0105 minisie\u0107 powo\u0142ano do \u017cycia w 2018 roku, ale nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej rozpad\u0142a si\u0119 w zwi\u0105zku z COVID-19. Zmieni\u0142y si\u0119 priorytety, ograniczano kontakty i nie by\u0142o wiadomo, w jakim kierunku potocz\u0105 si\u0119 sprawy. Dzisiaj stwierdzam, \u017ce inicjatywa w 2018 roku by\u0142a przedwczesna, a m\u00f3wienie o kr\u00f3tkowzroczno\u015bci w Europie mia\u0142o charakter pionierski. Nie uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 zbyt wielu os\u00f3b, kt\u00f3re dostrzeg\u0142yby potencja\u0142 naukowy tego tematu. W ci\u0105gu o\u015bmiu lat mn\u00f3stwo si\u0119 zmieni\u0142o. Dzi\u015b wiele os\u00f3b dostrzega korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z naszej dzia\u0142alno\u015bci. Prowadzimy wiele projekt\u00f3w edukacyjnych. Za\u0142o\u017cyli\u015bmy, \u017ce raz w miesi\u0105cu b\u0119dziemy publikowa\u0107 materia\u0142y edukacyjne w \u201eThe Ophthalmologist\u201d. Dzi\u0119ki temu dotrzemy z nowymi informacjami na temat kr\u00f3tkowzroczno\u015bci do szerokiego grona lekarzy.<\/p>

Rozmawia\u0142 Jerzy Dzieko\u0144ski<\/em><\/p>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Naukowy potencja\u0142 miopii 04.05.2026Jerzy Dzieko\u0144skiKurier MP Wspomnia\u0142 Pan o dw\u00f3ch du\u017cych badaniach – czego dotyczy drugie? Chodzi o podej\u015bcie lekarzy i optometryst\u00f3w do kr\u00f3tkowzroczno\u015bci. Staramy si\u0119 zebra\u0107 wiedz\u0119 na temat tego, jak w r\u00f3\u017cnych krajach Europy wygl\u0105da diagnostyka, spos\u00f3b oceny progresji, stosowane leczenie, zmiany w leczeniu i rozmowy z rodzicami. Chcemy ustali\u0107 r\u00f3\u017cnice i wsp\u00f3lne […]<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":2679,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[14],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2720"}],"collection":[{"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2720"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2724,"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2720\/revisions\/2724"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/okulistyka21.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}